Người Afghanistan đi sơ tán trên một chiếc máy bay vận tải của Qatar, tại sân bay Quốc tế Hamid Karzai ở Kabul, Afghanistan, ngày 18 tháng 8 năm 2021. AP
Trọng Thành

Qatar, quốc gia tuyến đầu trong các thương thuyết quốc tế với chính quyền Taliban, thông báo đang nỗ lực để mở các « hành lang nhân đạo » đưa hàng cứu trợ quốc tế đến Afghanistan trong ṿng 48 giờ.


AFP dẫn lời một quan chức cao cấp Qatar, hôm qua 03/09/2021, cho hay các chuyến hàng nhân đạo đầu tiên có thể « đến sân bay Kabul, và các sân bay khác tại Afghanistan đang c̣n hoạt động, trong ṿng từ 24 đến 48 giờ ».
Theo một nhà ngoại giao Qatar, tiểu vương quốc vùng Vịnh này nỗ lực để mở lại sân bay quốc tế Kabul « ngay khi có thể ». Qatar là quốc gia nước ngoài đầu tiên đưa máy bay hạ cánh xuống Kabul hôm 01/09, ngay sau khi các đơn vị Mỹ cuối cùng rút khỏi sân bay này, theo thỏa thuận với chính quyền Taliban.
Chuyến hàng cứu trợ đầu tiên của Abou Dhabi

Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, một cường quốc vùng Vịnh khác, cũng nỗ lực trong hoạt động cứu trợ nhân đạo tại Afghanistan. Cũng ngày hôm qua, chính quyền Abou Dhabi thông báo sẽ gửi một phi cơ với « hàng cứu trợ bao gồm thiết bị y tế và thực phẩm ». Về vai tṛ của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, thông tín viên Nicolas Keraudren của RFI tại khu vực nhận định :
« Để có được vị thế quan trọng hơn trong hồ sơ Afghanistan, chính quyền Abou Dhabi sử dụng lá bài nhân đạo. Kể từ khi Taliban nắm quyền tại Afghanistan từ gần ba tuần nay, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất liên tục có các sáng kiến theo hướng này. Chuyến bay chở hàng nhân đạo này là biện pháp mới nhất.


Chuyến hàng này có thể ‘‘có lợi cho hàng ngàn gia đ́nh Afghanistan’’, theo chính quyền Abou Dhabi. Trước đó, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất đă đóng vai tṛ quan trọng trong các hoạt động di tản khỏi Afghanistan. 28.000 người đă quá cảnh qua quốc gia này. Chính quyền Abou Dhabi cũng đă tiếp nhận ‘‘tạm thời’’ hơn 8.500 công dân Afghanistan tại nước ḿnh.
Bất chấp những nỗ lực này, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất vẫn không vượt qua được Qatar. Khi trở thành người môi giới duy nhất giữa lực lượng Taliban và cộng đồng quốc tế, Qatar dường như đă thu hoạch được nhiều lợi ích về mặt ngoại giao từ t́nh h́nh hiện tại. Hoa Kỳ, Anh Quốc và Hàn Quốc đă thông báo chuyển sứ quán từ Kabul sang Doha.
Về phần ḿnh, một cường quốc khác trong khu vực, Ả Rập Xê Út, tỏ ra dè dặt hơn nhiều. Kể từ vụ khủng bố ngày 11/09/2001, chính quyền Ryad đă quyết định giữ khoảng cách với Taliban ».
LHQ họp ngày 13/09 để tăng cường cứu trợ

Cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Afghanistan đ̣i hỏi can thiệp khẩn cấp. Theo người phát ngôn Liên Hiệp Quốc, tại Genève, ngày 13/09 sẽ diễn ra cuộc họp của tổng thư kư Liên Hiệp Quốc với các quốc gia thành viên nhằm gia tăng cứu trợ nhân đạo cho Afghanistan. Liên Hiệp Quốc báo động một nửa dân số Afghanistan, tương đương gần 15 triệu dân cần cứu trợ khẩn cấp, đặc biệt là có đến một nửa số trẻ em dưới 5 tuổi sẽ bị đói.
Theo phát ngôn viên Liên Hiệp Quốc Stéphane Dujarric, kể từ hôm thứ Năm 02/09, các chuyến bay nhân đạo của Liên Hiệp Quốc tới Afghanistan đă được nối lại, tới một số khu vực tại phía bắc và phía nam Afghanistan. Hoạt động cứu trợ do Chương tŕnh Lương thực Thế giới (PAM) điều phối vốn có sự tham gia của 160 tổ chức nhân đạo. Theo Liên Hiệp Quốc, hoạt động này cần được sớm trở lại b́nh thường « ngay khi điều kiện an ninh và tài chính cho phép ».
Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken hôm qua thông báo sẽ tới Qatar vào đầu tuần tới (từ thứ Hai 06/09 đến thứ Tư 08/09). Ngoại trưởng Mỹ không có kế hoạch gặp đại diện Taliban tại Qatar, nhưng cũng không loại trừ khả năng tiếp xúc với một lănh đạo Taliban, « nếu cần thiết ». Sứ quán Hoa Kỳ tại Afghanistan đă tạm rút về Qatar. Ngoại trưởng Mỹ bảo đảm vẫn duy tŕ « nhiều kênh đối thoại » với Taliban.

RFI